Agrarische grondmarkt; kwartaal 4 - 2018

Landelijk overzicht
Dit kwartaalbericht 2018-Q4 is als gevolg van vernieuwing van het kadastrale registratieproces later beschikbaar gekomen dan u van ons gewend bent. De publicatiecyclus is nu hersteld, zodat volgende berichten weer verschijnen op de gebruikelijke momenten.
In het vierde kwartaal van 2018 is de gemiddelde agrarische grondprijs in Nederland uitgekomen op 65.200 euro per ha. Daarmee ligt het prijsniveau op het hoogste niveau van de afgelopen jaren (figuur 1). Over heel 2018 ligt de gemiddelde landelijke grondprijs op 60.900 euro per ha. Dat is ruim 2,5% hoger dan in 2017 (59.500 euro per ha) en bijna 5,2% hoger dan in 2016 (57.900 euro per ha).

Prijzen van bouwland en grasland
De prijs van bouwland steeg van 66.400 euro per ha in de eerste drie kwartalen van 2018 tot 73.800 euro per ha in het vierde kwartaal van 2018 (figuur 1). Deze stijging volgt de stijgende trend van de laatste twee jaren (het derde kwartaal van 2017 is vanwege de sterk afwijkende prijs buiten beschouwing gelaten), maar is met een stijging van 11,1% ten opzichte van de rest van 2018 behoorlijk fors. De stijging hangt met name samen met de hoge gemiddelde grondprijzen voor bouwland die in West- en Zuid-Nederland zijn gerealiseerd. Over geheel 2018 komt de gemiddelde grondprijs voor bouwland uit op 68.900 euro per hectare.

De prijs van grasland is ten opzichte van de eerste drie kwartalen van 2018 in het vierde kwartaal van 2018 met 8,9% gestegen tot 59.700 euro per ha (figuur 1). Deze hoge grondprijs wordt veroorzaakt door een hoge gemiddelde grondprijs voor grasland in Oost- en Zuid-Nederland. Over heel 2018 noteert grasland een gemiddelde prijs van 56.000 euro per ha.

Figuur 1



Grondmobiliteit
In het vierde kwartaal van 2018 is 8% meer grond verhandeld dan in hetzelfde seizoen een jaar daarvoor, respectievelijk 11.400 ha en 10.500 ha. Door het seizoenpatroon - waarbij de handel in het derde kwartaal op een laag pitje staat - is een vergelijking met het voorgaande kwartaal niet zinvol. In geheel 2018 is 35.700 ha grond verhandeld. Dat ligt iets hoger dan de mobiliteit in 2017 én 2016; toen 34.400 ha en 34.600 ha werd overgedragen. De relatieve grondmobiliteit – de verhandelde oppervlakte afgezet tegen het totaal areaal landbouwgrond – bedroeg in 2018 2,0%.

Figuur 2



Overzicht Landsdelen
Aan de hand van vier landsdelen wordt een indruk gegeven van de regionale verscheidenheid in de agrarische grondmarkt. Deze landsdelen zijn opgebouwd uit de 14 groepen van landbouwgebieden (zie verantwoording). Landsdeel Zuid kent meestal de hoogste gemiddelde grondprijzen (zie figuur 3), in 2018 lag deze 16% boven het Nederlandse gemiddelde. Landbouwgrond in landsdeel Noord is het laagst geprijsd, in 2018 lag deze 12% onder het landelijk niveau). Door de jaren heen lijkt het prijsverschil tussen de landsdelen iets kleiner te worden.

Kaart 1



Landsdeel Noord
De gemiddelde agrarische grondprijs in landsdeel Noord is in het vierde kwartaal van 2018 gestegen (2,9%), van 53.400 euro in de eerste drie kwartalen van 2018 tot 55.000 euro per ha (kaart 1 en figuur 3). Over heel 2018 komt de gemiddelde prijs uit op 53.700 euro. Ten opzichte van 2017 is dat een plus van 3,0%.

In 2018 is in landsdeel Noord 9.400 ha landbouwgrond verhandeld (figuur 2). Dat is 200 ha meer dan het jaar daarvoor. De relatieve grondmobiliteit – het verhandeld areaal afgezet tegen het totaal areaal landbouwgrond – bedraagt op jaarbasis 1,7%.

Landsdeel Oost
In landsdeel Oost ligt de gemiddelde agrarische grondprijs in het vierde kwartaal van 2018 met 65.200 euro per ha fors boven het niveau van de eerste drie kwartalen van 2018 (8,0%) (kaart 1 en figuur 3). Over het gehele jaar 2018 komt de grondprijs in Oost uit op 61.700 euro per ha, dat is een fractie lager dan het prijsniveau in 2017.

In 2018 is in landsdeel Oost 10.300 ha grond verhandeld (figuur 2), vrijwel evenveel als in 2017. De relatieve grondmobiliteit – het verhandeld areaal afgezet tegen het totaal areaal landbouwgrond – beloopt in de jaren 2016 t/m 2018 telkens 1,9%.

Figuur 3



Landsdeel West
In landsdeel West is de gemiddelde agrarische grondprijs in het vierde kwartaal van 2018 met ruim 17% opgelopen (64.100 euro) ten opzichte van de eerste drie kwartalen van 2018 (kaart 1 en figuur 3). Deels wordt dit verklaard door de lage genoteerde grondprijs in het derde kwartaal. Het jaargemiddelde voor 2018 bedraagt 57.500 euro, tegen 58.500 euro per ha in 2017, dat is een daling van 1,7%.

De grondmobiliteit in landsdeel West is stabiel gebleven. Zowel in 2017 als in 2018 werd 4.900 ha verhandeld (figuur 2). De relatieve grondmobiliteit - de verhouding tussen de verhandelde landbouwgrond en het totaal areaal landbouwgrond – blijft daardoor in 2018 op 2,3%.

Landsdeel Zuid
In landsdeel Zuid is de gemiddelde agrarische grondprijs in het vierde kwartaal van 2018 uitgekomen op 73.000 euro per ha. Dat ligt fors boven het prijsniveau van de eerste drie kwartalen van 2018 (16% of 69.400 euro per ha) (kaart 1 en figuur 3). Over heel 2018 ligt de gemiddelde grondprijs op 70.600 euro per ha, en ligt daarmee 6,2% boven het niveau van 2017.

Het verhandeld areaal landbouwgrond is in landsdeel Zuid gestegen naar 11.000 ha (figuur 2). De relatieve grondmobiliteit - de verhouding tussen de verhandelde landbouwgrond en het totaal areaal landbouwgrond – ligt daardoor met 2,3% in 2018 iets hoger dan in 2016 en 2017 (2,1%).

Bron: Kwartaalbericht van Wageningen Economic Research en Kadaster d.d. 15 april 2019

Neem contact op